نگرانی باشنده گان بامیان از تشدید برخوردهای خشونتآمیز مأموران امر به معروف طالبان
یافتههای رسانهای از بامیان نشان میدهد که محتسبان وزارت امر به معروف طالبان طی دو هفته اخیر، فشارهای خیابانی، تحقیر مذهبی و تلاشیهای خودسرانه را به شدت افزایش دادهاند. این نیروها با ورود به مراکز صحی اقدام به استنطاق از داکتران و مریضان کرده و در ساعات غیررسمی از دکانداران باجگیری میکنند؛ وضعیتی که هشدار فعالان مدنی نسبت به آغاز یک چرخه انتقام و عقدهگشایی قومی را در پی داشته است…
تفتيش خیابانی و ایجاد رعب و وحشت در چهارراهها
گزارشهای دریافتی از ولایت بامیان حاکی از آن است که محتسبان وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در دو هفته گذشته، کارزار گسترده و بیسابقهای را برای کنترول رفتارهای اجتماعی باشنده گان آغاز کردهاند. این نیروها با ایجاد ایستهای تلاشی متعدد در نقاط کلیدی شهر، خاصتاً در چهارراه میرهاشمآقا، موترها و عابران پیاده را متوقف کرده و آنان را مورد استنطاقهای توهینآمیز قرار میدهند. باشنده گان محل میگویند این برخوردها فراتر از توصیههای مذهبی بوده و با خشونت کلامی و فزیکی همراه است که مایه نگرانی و سلب آرامش روانی مردم شده است.
استنطاق در مراکز صحی و محرومیت مریضان از درمان
این فشارها تنها به خیابان ها خلاصه نشده و دامنه آن به شفاخانه ولایتی بامیان، کلینیکهای خصوصی و دواخانهها نیز کشیده شده است. منابع محلی تأیید میکنند که محتسبان با ورود مکرر به این مراکز، از داکتران، پرسونل صحی و حتی مریضان درباره مسایل عقیدتی و اصطلاحات تخصصی طبی پرسش میکنند. در یک اقدام بیسابقه، مأموران طالبان شماری از مریضان منطقه فولادی را تنها به دلیل نداشتن ماسک از مسیر راه شفاخانه بازگردانده و مانع دسترسی آنان به خدمات صحی شدهاند؛ اقدامی که با اصول اولیه حقوق بشری در تضاد است.
افشای اخاذی شبانه با لباس شخصی
بخش دیگری از گزارشها پرده از سوءاستفادههای مالی مأموران امر به معروف برمیدارد. شماری از دکانداران سمساری و مالکان کلینیکها مدعی هستند که محتسبان پس از پایان ساعات رسمی، با پوشش لباس شخصی به سراغ آنان آمده و با تهدید به بستن دکان یا ایجاد دوسیههای شرعی، اقدام به باجگیری و اخاذی پول میکنند. یکی از پیشهوران بامیان تصریح کرد که مردم روزها از مزاحمتهای مکرر به نام نظارت شرعی در عذابند و شبها باید تاوان اخاذی مأموران متخلف را بپردازند.
تحلیل ریشهها؛ عقدهگشایی و هشدار نسبت به بحران اجتماعی
بررسی هویت این مأموران نشان میدهد که بخش عمده آنان از باشنده گان محلی بامیان (خاصتاً قریه غندک ولسوالی شیبر) و ولسوالی تاله و برفک ولایت بغلان هستند. در همین راستا، سیدمحمد کبیر تابش، از فعالان مدنی بامیان، با نشر یادداشتی جنجالی، این رفتارها را نوعی عقدهگشایی اجتماعی و قومی از سوی افرادی خواند که در نظام گذشته احساس حذف و بیمهری میکردند و اکنون با تکیه بر قدرت بادآورده، در پی تصفیه حساب هستند.
وی با اشاره به محدودیتهای جدید نظیر ممنوعیت ورود زنان بدون محرم به بازارهای مناطق فولادی و ملا غلام، هشدار داد که موضوعات مرتبط با زن و زمین همواره بستر بحرانهای بزرگ در تاریخ کشور بوده و نخبگان باید جلوی این چرخه خطرناک انتقامجویی را بگیرند. مقامات محلی طالبان در بامیان تا این لحظه سکوت اختیار کرده و پاسخ واضح به این اتهامات ندادهاند.
