تغییر برچسب نیروهای امنیتی؛ آیا طالبان واژه تاریخی شرطه را جایگزین پولیس میکنند؟
منابع نزدیک به طالبان از تصمیم این گروه برای جایگزینی عنوان شرطه به جای پولیس در تشکیلات امنیتی کشور خبر میدهند. مقامات طالبان با غربی دانستن واژه پولیس، در صدد هستند تا با احیای این عنوان تاریخی که ریشه در دوران خلفای اموی و عباسی دارد، ساختار امنیتی و اداری خود را بر اساس الگوهای صدر اسلام بازسازی کنند…
بر بنیاد گزارشهای دریافتی از منابع نزدیک به حکومت طالبان، این گروه در نظر دارد به زودی عنوان رسمی نیروهای امنیتی شهری را از پولیس به شرطه تغییر دهد. این اقدام که بخشی از اصلاحات جدید اداری و ساختاری طالبان توصیف شده، قرار است پس از نفاذ قانون جدیدی که در این زمینه تدوین شده، به طور رسمی اعلام و عملیاتی گردد.
عناصر وابسته به طالبان معتقدند که واژه پولیس دارای ریشههای غربی و به تعبیر آنها کفری است و نباید در یک نظام اسلامی مورد استفاده قرار گیرد. در مقابل، آنها عنوان شرطه را دارای غنای تاریخی و مذهبی میدانند؛ چرا که این واژه به نخستین هستههای سازمانیافته امنیت شهری در جهان اسلام اشاره دارد.
ریشهشناسی و فلسفه انتخاب عنوان شرطه
نصیراحمد هاشمی، از افراد نزدیک به طالبان، در تبیین این نامگذاری اظهار داشته است که اصطلاح شرطه در دوران خلافت اموی شکل گرفت. به گفته وی، مأموران امنیتی در آن زمان برای تمایز از عامه مردم، نوارهایی به نام شریط بر لباس یا بازوی خود میبستند. وجه تسمیه دیگر این واژه، شرط و میثاقی است که این نیروها با حاکم میبستند تا برای حفظ امنیت و اجرای عدالت تا پای جان وفادار بمانند.
به باور طالبان، وظایف شرطه در تاریخ اسلام (شامل مبارزه با دزدی، نظارت بر بازارها و اجرای احکام قضایی) کاملاً با مأموریتهای پولیس امروزی انطباق دارد، اما با این تفاوت که شرطه ریشه در سنتهای اصیل اسلامی دارد. مبلغان این گروه تأکید میکنند که در دوران عباسیان و آندلس، شرطه چنان جایگاه قدرتمندی داشت که گاه نفوذ آن از قاضی شهر نیز فراتر میرفت و مستقیماً به حاکم گزارش میداد؛ الگویی که به نظر میرسد طالبان به دنبال پیادهسازی آن در ساختار امنیتی فعلی خود هستند تا نیروهایی با وفاداری مطلق و هویت تاریخی متمایز ایجاد کنند.
