انتشار اسنادی از پوهنتون‌های کابل نشان می‌دهد که مقامات طالبان محصلین را مجبور به امضای تعهدنامه‌ای کرده‌اند که بر اساس آن، رعایت مواردی چون گذاشتن ریش، پوشیدن کلاه، ادای نماز جماعت و پرهیز از موسیقی و فعالیت‌های سیاسی الزامی است…
بر اساس اسناد فاش شده از محیط‌های آموزشی در کابل، محصلین اکنون موظف‌اند پیش از ادامه دروس، سندی را امضا کنند که آزادی‌های فردی آن‌ها را به شدت محدود می‌کند. در این تعهدنامه، محصلین ملزم شده‌اند که ظاهر خود را با معیارهای مدنظر طالبان (گذاشتن ریش به اندازه قبضه و پوشیدن کلاه یا لنگی) تطبیق دهند. علاوه بر ظاهر، موارد رفتاری نظیر حضور اجباری در نمازهای جماعت پوهنتون و خودداری مطلق از شنیدن موسیقی یا استفاده از ابزارهای سرگرمی غیرشرعی در محیط آموزشی گنجانده شده است.
ممنوعیت فعالیت‌های سیاسی و پیگرد عقیدتی
بخش قابل توجهی از این تعهدنامه به کنترول افکار و فعالیت‌های اجتماعی محصلین اختصاص دارد. محصلین باید تعهد بسپارند که از هرگونه فعالیت سیاسی، عضویت در احزاب یا گروه‌های مخالف نظام و حتی ابراز نظرهای انتقادی خودداری کنند. نکته جنجالی دیگر، تأکید صریح بر پیروی و وفاداری مطلق به نظام کنونی است؛ امری که از سوی کارشناسان حقوقی به حیث تضییع حقوق پیروان سایر مذاهب و تفتیش عقاید در قلب نهادهای تحصیلی توصیف شده است.
تعدادی از محصلین پوهنتون کابل در گفتگوهای غیررسمی اعلام کرده‌اند که فضای آموزشی به شدت امنیتی و خفقان‌آور شده است.
تحلیل‌گران آموزشی بر این باورند که تبدیل کردن پوهنتون‌ها به محیطی برای بازتولید ایدئولوژی‌های خاص، اعتبار اکادمیک افغانستان را در سطح بین‌المللی بیش از پیش کاهش می‌دهد. در حالی که پوهنتون باید محل بحث، تحقیق و تبادل افکار آزاد باشد، وضع چنین قیوداتی عملاً پوهنتون‌ها را به شعبات مکاتب دینی سنتی تبدیل می‌کند. این رویکرد نه تنها خلاقیت را در میان جوانان سرکوب می‌کند، بلکه شکاف میان حکومت و قشر روشنفکر جامعه را عمیق‌تر خواهد کرد.