کمبود فرصت‌های شغلی در افغانستان و وضعیت بحرانی بازار کار، زندگی هزاران کارگر و مهاجران عودت‌کننده را تحت تأثیر قرار داده است. هم‌اکنون، مردم انتظار دارند که دولت برای آنان زمینه‌های شغلی مناسب فراهم کند.
بازار کار افغانستان در بحران بیکاری
وضعیت ناگوار بازار کار در افغانستان و فقدان فرصت‌های شغلی پایدار، معیشت هزاران کارگر روزمزد و مهاجران عودت‌کننده را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. در هر صبح، شمار زیادی از کارگران در چهارراه‌ها و کنار جاده‌های کابل به امید یافتن کار تجمع می‌کنند، اما بسیاری از آنها بدون دستاورد به خانه‌های خود بازمی‌گردند.
گلاجان، یکی از باشندگان کابل که برای جستجوی کار به جاده‌های کارته نو رفته‌است، از عدم اشتغال گله‌مند است و می‌گوید: «حکومت سرپرست باید برای مردم امکانات شغلی فراهم کند و با اجرای پروژه‌های عام‌المنفعه، اشتغال را تقویت نماید.»
مجاهد، کارگر دیگری که در این منطقه فعالیت می‌کند، بر این عقیده است که تنها با راه‌اندازی پروژه‌های بزرگ عمرانی از سوی حکومت، می‌توان بر مشکل بیکاری غلبه کرد.
آمار و گزارش‌های نگران‌کننده درباره وضعیت کار
این چالش در حالی به شدت افزایش یافته است که سازمان بین‌المللی کار (ILO) در گزارشی جدید که در تاریخ ۲۷ اسد ۱۴۰۵ منتشر شد، اعلام کرده که علیرغم افزایش ۱۴ درصدی در سطح اشتغال نسبت به سال ۲۰۲۲، رشد فرصت‌های شغلی به هیچ وجه پاسخگوی افزایش سریع جمعیت نیست.
براساس پیش‌بینی‌های این نهاد، تعداد شاغلان در افغانستان در سال ۲۰۲۶ به حدود ۸.۵ میلیون فرد خواهد رسید. با این حال، بازگشت گسترده مهاجران از ایران و پاکستان فشار بیشتری بر بازار کار شکننده کشور وارد کرده است.
عبدالرحمان، یکی از مهاجران که از پاکستان برگشته، با ابراز خوشحالی از بازگشت به وطنش می‌گوید: «ما در وطن خود احساس آرامش داریم، اما بیکاری به شدت ما را تحت فشار قرار داده است؛ از مسئولین تقاضا داریم برای عودت‌کنندگان فرصت‌های شغلی ایجاد نمایند.»
تلاش‌های دولت برای بهبود وضعیت کار
از طرف دیگر، وزارت کار و امور اجتماعی حکومت سرپرست اعلام کرده که در دو ربع نخست سال جاری، ۴۰ هزار فرصت شغلی مستقیم برای شهروندان ایجاد کرده و بر اساس تفاهم‌نامه‌های امضا شده با ۱۴ اداره دولتی، برای ایجاد یک میلیون و ۴۰۰ هزار شغل، تاکنون یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر به کار گمارده شده‌اند.
محمدصدیق توحیدی، سخنگوی وزارت کار، بیان می‌کند که برنامه‌های ویژه‌ای برای کارآفرینی مهاجران برگشت‌کننده در همکاری با سایر وزارتخانه‌ها در حال اجراست و تعدادی از آنها موفق به ورود به بازار کار شده‌اند.
با این وجود، سیر قریشی، کارشناس مسائل اقتصادی، معتقد است که آمارها زمانی واقعاً قابل توجه خواهند بود که حکومت سرپرست توجه خود را بر اجرای پروژه‌های زیربنایی و عامه متمرکز کند. کارشناسان اقتصادی بر این باورند که حمایت از تشبثات خصوصی و جذب سرمایه‌گذاری‌ها، تنها راهکار عملی برای کمک به کارگران روزمزد و مهاجران عودت‌کننده از فقر و بیکاری است.